Szybki quiz – przypomnienie poprzedniej lekcji

1. Co zostanie wyświetlone?

print("2024", "01", "15", sep="/")

2. Co zostanie wyświetlone?

print("Loading", end="...")
print("Done!")

3. Znajdź błąd w kodzie.

print("Witaj')

4. Co zostanie wyświetlone?

# print("A")
"""
print("X")
"""
print("Y")  # print("Z")

5. Jak według PEP 8 zapiszesz nazwy: a) zmiennej przechowującej imię użytkownika, b) stałej z maksymalną liczbą prób, c) klasy konta użytkownika?

6. Co oznacza znak >>> w interaktywnej konsoli Pythona (REPL) i jak z niej wyjść?

JAK DEFINIUJEMY ZMIENNE

Zmienna, to nic innego jak kontener przechowujący w sobie pewną wartość, którą można „podmieniać” w trakcie realizacji skryptu.

Taka wartość zajmuje w pamięci komputera pewne miejsce, a podając nazwę zmiennej dostajemy się do konkretnego obszaru, który ona zajmuje.

Zmienna zmiennej nie jest równa. Inną przestrzeń zajmie liczba, a inną tekst, nie zapominajmy też o tym, że mamy różne rodzaje liczb: całkowite, zmiennoprzecinkowe itd. Więcej o tym w temacie związanym z typami danych.

W celu zdefiniowania zmiennej w Python, należy podać jej nazwę i przypisać jej wartość za pomocą operatora „=”:

name = "Ala" 
liczba = 10

gdzie name i liczba to nazwy zmiennych.

Podczas tworzenia nazw zmiennych powinniśmy przestrzegać pewnych zasad:

• nazwa zmiennej nie może rozpoczynać się od cyfry
• nie powinna zawierać polskich znaków
• w nazwie nie umieszczamy spacji
• używamy tylko liter, cyfr i znaków podkreślnika
• rozróżniana jest wielkość liter

Przykład praktyczny

Stwórzmy plik variables.py i przećwiczmy podstawy:

#deklarujemy zmienną
zmienna = "zmienna"
print(zmienna)


#nadpisujemy zmienną
zmienna = 100
print(zmienna)

#wielkość liter jest ważna
Zmienna = "Zmienna"

print("zmienna = ",zmienna)
print("Zmienna = ",Zmienna)
#jak możemy zauważyć wyświetlają się 2 różne wartości

#deklaracja wielu zmiennych na raz
x, y, z = "Orange", "Banana", "Cherry"
print(x)
print(y)
print(z)

x = y = z = "Orange"
print(x)
print(y)
print(z)

Jak zapewne zauważyliście, w kodzie wykorzystałam operator łączenia „przecinek”. Za jego pomocą do wyświetlanej treści możemy „doklejać” kolejne elementy bez konieczności konwersji typów. Kolejnym sposobem „doklejania” kolejnych elementów jest stosowanie „+”. Taki operator nazywa się operatorek KONKATENACJI

Formatujemy wyświetlanie zmiennych

user = "Kama"
msg = "Witaj USER na mojej stronie"

#chcemy zamiast słowa USER umieścić zawartość zmiennej "user"

"""
Jedną z najbardziej intuicyjnych metod formatowania wyświetlanych danych jest użycie f""
przed napisem umieszczamy literkę "f", a wewnątrz tekstu w {} umieszczamy nazwę zmienej do wyświetlenia
"""

msg = f"Witaj {user} na mojej stronie"
print(msg)

#korzystamy z funkcji .format()
#wewnątrz napisu do wyświetlenia umieszczamy {}, a poza nim używamy funkcji format i podajemy w nawiasie zmienną, która ma sie wyświetlić

msg = "Witaj {} na mojej stronie".format(user)
print(msg)

#korzystamy z %
#wewnątrz napisu do wyświetlenia umieszczamy %, a poza nim wstawiamy % i podajemy nazwę zmiennej, która ma sie wyświetlić

msg = "Witaj %s na mojej stronie" % user
print(msg)

Ćwiczenia praktyczne

1. Korzystając z funkcji print() wydrukuj do konsoli tekst: Ucz się Pythona!

 2. Przypisz do zmiennej age wartość 20. Korzystając ze zmiennej age oraz funkcji print() wydrukuj do konsoli tekst: Mam 20 lat.

3. Przypisz dwie zmienne. Pierwsza ma przechowywać nazwę języka Python, druga wersję języka 3.8. Wydrukuj: Uczę się języka Python w wersji 3.8

4. Przypisz do zmiennej price wartość 19.99. Wydrukuj: Towar kosztuje 19.99

5. Odbierz od użytkownika jego imię i wyświetl powitanie: Witaj <imię>! (informacje o tym, jak pobieramy dane od użytkownika znajdziesz w temacie 6.)

6. Przypisz dwie zmienne przechowujące cenę produktu 34.99 PLN (float) oraz wagę produktu 10 kg (int). Wydrukuj: Cena: 34.99 PLN. Waga: 10 kg

7. Zadeklaruj stałą pi = 3.1415926535, używając f-string wydrukuj przybliżenie liczby pi do drugiego miejsca po przecinku: Przybliżenie liczby pi: 3.14

8. Używając trzech funkcji print() wydrukuj:

----------------------------------------
WERSJA: 1.0.1
----------------------------------------

9. Używając czterech funkcji print() wydrukuj:

========================================
autor: jannowak@poczta.com
data: 01-01-2021
========================================

10. Używając funkcji print() oraz argumentu sep ustawionego na znak # wydrukuj: summer#time#holiday

11. Zadeklaruj 2 zmienne. Wyświetl je w konsoli, a następnie zmień ich wartości i wyświetl ponownie.

PODSUMOWANIE

• Zmienna to nazwa wskazująca wartość zapisaną w pamięci. Tworzymy ją przez przypisanie: nazwa = wartość. Znak = oznacza „przypisz”, a nie „jest równe”.
• Ponowne przypisanie nadpisuje poprzednią wartość. W przykładzie z lekcji zmienna najpierw przechowuje tekst, a po zmienna = 100 liczbę.
• Zasady nazw: nie zaczynamy od cyfry, nie używamy spacji ani polskich znaków, stosujemy tylko litery, cyfry i _.
• Wielkość liter ma znaczenie: zmienna i Zmienna to dwie różne zmienne.
• Kilka zmiennych naraz:
  • x, y, z = "Orange", "Banana", "Cherry" – każda zmienna dostaje inną wartość,
  • x = y = z = "Orange" – wszystkie dostają tę samą wartość.
• Zmienną wstawiamy do wyświetlanego tekstu na kilka sposobów:
  • przecinek w print() – wartości są rozdzielane spacją, bez konwersji typów,
  • + – konkatenacja, czyli łączenie napisów,
  • f-string – f"... {zmienna} ...",
  • metoda .format() – "... {} ...".format(zmienna),
  • operator % – "... %s ..." % zmienna.
• Zmienna w cudzysłowie to zwykły tekst. Dopiero zapis bez cudzysłowu odwołuje się do wartości zmiennej.
• Nazwy zmiennych piszemy w stylu snake_case (PEP 8, lekcja 2).

Minimum, które powinno wejść w pamięć

Jeżeli masz zapamiętać tylko kilka rzeczy z tej lekcji, zapamiętaj te:

1. nazwa = wartość tworzy zmienną, a kolejne przypisanie nadpisuje starą wartość.
2. Nazwa nie może zaczynać się od cyfry, nie ma spacji, składa się z liter, cyfr i _.
3. zmienna ≠ Zmienna, bo wielkość liter ma znaczenie.
4. x, y = 1, 2 daje różne wartości, a x = y = 1 daje tę samą wartość wszystkim zmiennym.
5. print("x") wyświetla tekst x, a print(x) wyświetla wartość zmiennej x.
6. Najwygodniejszy sposób wstawiania zmiennych do tekstu to f-string. Pamiętaj o literze f przed cudzysłowem i nawiasach {} wokół nazwy.
7. Przecinek w print() wstawia spację i nie wymaga konwersji typów, a + łączy napisy bez spacji.
8. Nazwy zmiennych piszemy w snake_case (user_name).

Ściągawka – najważniejsze polecenia i składnia

Tworzenie zmiennych

name = "Ala"                      # utworzenie
name = "Ola"                      # nadpisanie
x, y, z = "Orange", "Banana", "Cherry"   # różne wartości
x = y = z = "Orange"                     # ta sama wartość

Zasady nazw

Wyświetlanie zmiennych (user = "Kama")

Formatowanie liczby w f-stringu (potrzebne do ćwiczenia 7; lekcja nie wprowadza tego zapisu):

pi = 3.1415926535
print(f"Przybliżenie liczby pi: {pi:.2f}")   # Przybliżenie liczby pi: 3.14

:.2f oznacza „2 miejsca po przecinku”.

Przypomnienie z lekcji 2 (przydatne w ćwiczeniach 8–10)

print("a", "b", "c", sep="#")   # a#b#c
print("Loading", end="...")     # bez przejścia do nowej linii

Typowe błędy

Quiz – sprawdź się

1. Która nazwa zmiennej jest poprawna?
a) 2liczba b) moja liczba c) moja_liczba d) liczba-1

2. Co zostanie wyświetlone?

x = 5
x = 8
print(x)

3. Dlaczego ten kod nie działa?

Zmienna = "tekst"
print(zmienna)

4. Co zostanie wyświetlone?

a, b = "A", "B"
x = y = "X"
print(a, b, x, y)

5. Znajdź błąd w kodzie i popraw go.

2nd_place = "Ania"
print(2nd_place)

6. Znajdź błąd w kodzie. Dlaczego wynik nie jest zgodny z oczekiwaniem?

user = "Kama"
print("Witaj {user}!")

Oczekiwany wynik: Witaj Kama!

7. Uzupełnij kod, aby wyświetlił Uczę się języka Python w wersji 3.8.

language = "Python"
version = 3.8
print(___"Uczę się języka {language} w wersji {version}")

8. Co zostanie wyświetlone?

name = "Ala"
print("name")
print(name)

9. Jak jedną instrukcją print() wyświetlić summer#time#holiday?

10. Zadanie praktyczne. Przypisz do zmiennej price wartość 19.99 i wyświetl Towar kosztuje 19.99 na dwa różne sposoby.

name
Ala

price = 19.99
print("Towar kosztuje", price)
print(f"Towar kosztuje {price}")