Szybki quiz – przypomnienie poprzedniej lekcji

Lekcja 19: INSERT, UPDATE, DELETE z PHP.

1. Ola ma id = 2 i dokładnie 100 XP. Co wypisze ten kod?

$xp = 100;
$id = 2;
$zapytanie = $polaczenie->prepare('UPDATE uzytkownicy SET xp = ? WHERE id = ?');
$zapytanie->bind_param('ii', $xp, $id);
$zapytanie->execute();
var_dump($zapytanie->affected_rows);

Uzasadnij wynik.

2. Znajdź błąd:

$zapytanie = $polaczenie->prepare('INSERT INTO zadania (uzytkownik_id, tytul) VALUES (?, ?)');
$zapytanie->bind_param('is', 2, $tytul);

3. Dlaczego ostatnia linia nie ma sensu?

$zapytanie = $polaczenie->prepare('DELETE FROM zadania WHERE id = ?');
$zapytanie->bind_param('i', $zadanieId);
$zapytanie->execute();
$wynik = $zapytanie->get_result();

4. Uzupełnij warunek tak, aby XP za zadanie można było dostać tylko raz i tylko za swoje zadanie:

UPDATE zadania SET data_wykonania = CURDATE()
WHERE ...

5. Skrypt dodający zadanie wykonuje INSERT, a potem od razu wypisuje HTML z komunikatem „Dodano”. Co się stanie, gdy użytkownik wciśnie F5? Jak nazywa się wzorzec, który rozwiązuje ten problem, i z jakich trzech kroków się składa?

6. Co zwraca $zapytanie->insert_id i która funkcja z czasów CSV stała się dzięki temu niepotrzebna?

7. W DELETE FROM zadania pominięto WHERE. Ile wierszy zniknie i co zwróci affected_rows?

Dodatek

PDO (PHP Data Objects) – ZALECANE dla większości projektów

PDO to obecnie najlepszy wybór dla nowoczesnych aplikacji PHP ze względu na:

• Uniwersalność (możliwość zmiany bazy danych)
• Czytelność kodu (named parameters)
• Bezpieczeństwo (domyślne prepared statements)
• Zgodność ze standardami branżowymi
• Wsparcie dla frameworków (Laravel, Symfony używają PDO)

Szczegółowe porównanie tabelaryczne

Porównanie kodu – Przykłady praktyczne

Przykład 1: Połączenie z bazą

PDO (zalecane):

try {
    $pdo = new PDO(
        'mysql:host=localhost;dbname=app_db;charset=utf8mb4',
        'username',
        'password',
        [
            PDO::ATTR_ERRMODE => PDO::ERRMODE_EXCEPTION,
            PDO::ATTR_DEFAULT_FETCH_MODE => PDO::FETCH_ASSOC
        ]
    );
    echo "Połączono z bazą!";
} catch (PDOException $e) {
    die("Błąd: " . $e->getMessage());
}

MySQLi (obiektowo):

$mysqli = new mysqli('localhost', 'username', 'password', 'app_db');

if ($mysqli->connect_error) {
    die("Błąd: " . $mysqli->connect_error);
}

$mysqli->set_charset('utf8mb4');
echo "Połączono z bazą!";

MySQLi (proceduralnie) – NIE POLECANE:

$conn = mysqli_connect('localhost', 'username', 'password', 'app_db');

if (!$conn) {
    die("Błąd: " . mysqli_connect_error());
}

mysqli_set_charset($conn, 'utf8mb4');
echo "Połączono z bazą!";

Werdykt: PDO wygrywa – zwięzłe, z automatyczną obsługą wyjątków.

Przykład 2: Prepared Statements (bezpieczeństwo)

PDO (zalecane) – Named Parameters:

// Bardzo czytelne - wiadomo co jest czym
$stmt = $pdo->prepare("SELECT * FROM users WHERE email = :email AND active = :active");
$stmt->execute([
    'email' => $email,
    'active' => 1
]);
$user = $stmt->fetch();

MySQLi (obiektowo):

// Mniej czytelne - trzeba pamiętać kolejność
$stmt = $mysqli->prepare("SELECT * FROM users WHERE email = ? AND active = ?");
$aktywny = 1;
$stmt->bind_param("si", $email, $aktywny);  // s=string, i=integer
$stmt->execute();
$result = $stmt->get_result();
$user = $result->fetch_assoc();

MySQLi (proceduralnie) – NIE POLECANE:

// Najbardziej rozwlekłe
$stmt = mysqli_prepare($conn, "SELECT * FROM users WHERE email = ? AND active = ?");
$aktywny = 1;
mysqli_stmt_bind_param($stmt, "si", $email, $aktywny);
mysqli_stmt_execute($stmt);
$result = mysqli_stmt_get_result($stmt);
$user = mysqli_fetch_assoc($result);

Przykład 3: INSERT z pobieraniem ID

PDO (zalecane):

$stmt = $pdo->prepare("INSERT INTO users (username, email) VALUES (:username, :email)");
$stmt->execute([
    'username' => $username,
    'email' => $email
]);
$userId = $pdo->lastInsertId();
echo "Dodano użytkownika ID: $userId";

MySQLi (obiektowo):

$stmt = $mysqli->prepare("INSERT INTO users (username, email) VALUES (?, ?)");
$stmt->bind_param("ss", $username, $email);
$stmt->execute();
$userId = $mysqli->insert_id;
echo "Dodano użytkownika ID: $userId";

MySQLi (proceduralnie) – NIE POLECANE:

$stmt = mysqli_prepare($conn, "INSERT INTO users (username, email) VALUES (?, ?)");
mysqli_stmt_bind_param($stmt, "ss", $username, $email);
mysqli_stmt_execute($stmt);
$userId = mysqli_insert_id($conn);
echo "Dodano użytkownika ID: $userId";

Przykład 4: Transakcje

PDO (zalecane):

try {
    $pdo->beginTransaction();
    
    $pdo->exec("UPDATE accounts SET balance = balance - 100 WHERE id = 1");
    $pdo->exec("UPDATE accounts SET balance = balance + 100 WHERE id = 2");
    
    $pdo->commit();
    echo "Przelew wykonany!";
} catch (Exception $e) {
    $pdo->rollBack();
    echo "Błąd: " . $e->getMessage();
}

MySQLi (obiektowo):

$mysqli->begin_transaction();

try {
    $mysqli->query("UPDATE accounts SET balance = balance - 100 WHERE id = 1");
    $mysqli->query("UPDATE accounts SET balance = balance + 100 WHERE id = 2");
    
    $mysqli->commit();
    echo "Przelew wykonany!";
} catch (Exception $e) {
    $mysqli->rollback();
    echo "Błąd: " . $e->getMessage();
}

MySQLi (proceduralnie) – NIE POLECANE:

mysqli_begin_transaction($conn);

$success = mysqli_query($conn, "UPDATE accounts SET balance = balance - 100 WHERE id = 1");
$success = $success && mysqli_query($conn, "UPDATE accounts SET balance = balance + 100 WHERE id = 2");

if ($success) {
    mysqli_commit($conn);
    echo "Przelew wykonany!";
} else {
    mysqli_rollback($conn);
    echo "Błąd: " . mysqli_error($conn);
}

Kiedy używać którego rozwiązania?

• Budujesz nowy projekt (zawsze!)
• Chcesz mieć możliwość zmiany bazy danych w przyszłości
• Pracujesz nad aplikacją komercyjną
• Uczysz się nowoczesnego PHP
• Chcesz kodu zgodnego z branżowymi standardami
• Planujesz używać frameworków (Laravel, Symfony)
• Cenisz czytelność kodu (named parameters)

Przykłady projektów:

• System CRM
• E-commerce
• Blog/CMS
• API REST
• Aplikacja webowa SaaS
• Panel Discord bota
• System zarządzania treningami

Używaj MySQLi (obiektowo) gdy:

• Na 100% będziesz używać tylko MySQL/MariaDB
• Potrzebujesz asynchronicznych zapytań
• Potrzebujesz multiple statements
• Pracujesz z istniejącym projektem używającym MySQLi
• Wydajność jest KRYTYCZNA (różnica ~1-2%)

Przykłady projektów:

• Wysoko obciążony system (miliony zapytań/dzień)
• Integracje wymagające multiple queries
• Migracja starego projektu z mysql do mysqli

Używaj MySQLi (proceduralnie) TYLKO gdy:

• Pracujesz z bardzo starym kodem legacy
• Musisz utrzymywać stary projekt

NIE UŻYWAJ w nowych projektach! To przestarzałe podejście.

PODSUMOWANIE LEKCJI

mysqli_report(MYSQLI_REPORT_ERROR | MYSQLI_REPORT_STRICT);
$polaczenie = new mysqli('localhost', 'root', '', 'nazwa_bazy');
$polaczenie->set_charset('utf8mb4');

$zapytanie = $polaczenie->prepare('SELECT id, nazwa FROM obiekty WHERE idKontynent = ?');
$zapytanie->bind_param('i', $idKontynent);
$zapytanie->execute();
$wynik = $zapytanie->get_result();

while ($wiersz = $wynik->fetch_assoc()) {
    echo '<p>' . $wiersz['nazwa'] . '</p>';
}

$polaczenie->close();

$pdo = new PDO('mysql:host=localhost;dbname=nazwa_bazy;charset=utf8mb4', 'root', '', [
    PDO::ATTR_ERRMODE => PDO::ERRMODE_EXCEPTION,
    PDO::ATTR_DEFAULT_FETCH_MODE => PDO::FETCH_ASSOC,
]);

$zapytanie = $pdo->prepare('SELECT id, nazwa FROM obiekty WHERE idKontynent = :id');
$zapytanie->execute(['id' => $idKontynent]);

foreach ($zapytanie as $wiersz) {
    echo '<p>' . $wiersz['nazwa'] . '</p>';
}

$pdo = null;

// A
$w = $st->fetchAll();
// B
$w = $wynik->fetch_all(MYSQLI_ASSOC);
// C
$w = mysqli_fetch_assoc($wynik);

$st = $polaczenie->prepare('SELECT nick FROM turysci WHERE idTurysta = ?');
$st->bind_param('i', $idTurysty);
$st->execute();

$pdo = new PDO('mysql:host=localhost;dbname=wodospady', 'root', '');
$st = $pdo->prepare('SELECT * FROM obiekty WHERE idRodzaj = ?');
$st->bind_param('i', $idRodzaj);

$st = $pdo->prepare('INSERT INTO osiagniecia (idObiekt, idTurysta) VALUES (:obiekt, :turysta)');
$st->execute([________]);
$noweId = ________;

$polaczenie = new mysqli('localhost', 'root', '', 'wodospady');
$st = $polaczenie->prepare('UPDATE turysci SET nick = ? WHERE idTurysta = ?');
$st->bind_param('s', $nick, $id);
$st->execute();

$st = $pdo->prepare('SELECT nick FROM turysci WHERE idTurysta = :id');
$st->execute(['id' => $idTurysty]);

$st->execute(['obiekt' => $idObiektu, 'turysta' => $idTurysty]);
$noweId = $pdo->lastInsertId();