Przykład:

import java.util.Optional;


public class OptionalExample {
    public static void main(String[] args) {
        //tworzymy Optional, który nie może być null za pomocą metody of()
        Optional<String> optional1 = Optional.of("Optional.of()");
        System.out.println(optional1.get());

        //jezeli stworzymy optional z null:
        //Optional<String> optional2 = Optional.of(null);//otrzymujemy błąd NullPointerException

        //metoda nullable - może posiadać wartość lub bycnull
        Optional<String> optional3 = Optional.ofNullable("Optional.ofNullable(\"Nie null\")");
        System.out.println(optional3);
        Optional<String> optional4 = Optional.ofNullable(null);
        System.out.println("tu mamy null i zwróci: " + optional4 + ", nie ma błędu.");

        //metoda empty tworząca pusty Optional
        Optional<String> optional5 = Optional.empty();
        System.out.println("pusty Optional zwróci: " + optional5 + ", nie ma błędu.");

        //tworzymy Optionala i wykorzystamy jego metody
        //tworzymy zmienną, która może mieć wartość lub null - nie wiemy co przechowuje
        String str = String.valueOf(0);
        //str=null; //spowosuje wyświetlenie komunikatu zmienna str jest null
        Optional<String> optStr = Optional.ofNullable(str);
        //pokaż kotku co masz w środku
        if (optStr.isPresent()){
            System.out.println(optStr.get());
        } else {
            System.out.println("zmienna str jest null");
        }

        //jeżeli wewnątrz Optionala jest wartość możemy wywołać lambdę
        optStr.ifPresent( i -> System.out.println(i));
        //referencja do metody
        optStr.ifPresent(System.out::println);

        //metoda map() pozwala na przekazanie funkcji jeżeli w obiekcie jest wartość, zwrócona wartość może być null
        Integer integer = Integer.valueOf(0);
        Optional<Integer> optInt = Optional.ofNullable(integer);
        Optional<Integer> res = optInt.map(i -> i+1);
        System.out.println(res);
        System.out.println(res.get());

        Integer integer1 = Integer.valueOf(0);
        Optional<Integer> optInt1 = Optional.ofNullable(integer1);
        optInt.map(i -> i+1)
                .map(i -> i * 100)
                .map(i -> i / 2)
                .ifPresent(System.out::println);

        Integer integer2 = null;
        Optional<Integer> optIntNull = Optional.ofNullable(integer2);
        Optional<Integer> resNull = optIntNull.map(i -> i+1);
        System.out.println(resNull); //to nam zwróci Optional.empty
        //System.out.println(resNull.get()); //ten zapis wygeneruje błąd: NoSuchElementException

        //jeżeli chcemy zwrócić domyślną wartość jeżeli nasz Optional jest null, to korzystamy z orElse
        System.out.println(resNull.orElse(666)); //ta wartość nie zostanie wyświetlona jeżeli optional nie będzie null

        //filtrowanie Optional poprzez wyrażenie lambda, jeżeli warunek zostanie spełniony to optional przekazywany jest dalej, jeżeli nie to otrzymamy pusty obiekt
        String str1 = "Nie pusty string";
        Optional<String> optS = Optional.ofNullable(str1);
        String test = optS.filter(s -> s.length() >0).orElse("Domyśny tekst");
        System.out.println(test);

        Optional<String> optS2 = Optional.ofNullable(null);
        optS2.map(s -> s + "blablabla")
                .filter(s -> s.length() >0)//jeżeli otional spełnia warunek to jest przekazywany dalej
                .or( () -> Optional.ofNullable("Nowy domyślny tekst"))//metoda or podstawia domyślną wartość jeżeli pojawi się pusty Optional
                .ifPresent(System.out::println);

        //metoda or i referencje
        String st = "Uwielbiam programować"; //zamień tekst na null
        Optional<String> os = Optional.ofNullable(st);
        String text = os.filter(s->s.length()>10)
                .or( () -> Optional.ofNullable("mamy null"))
                .map(String::toUpperCase)
                .map(String::trim)
                .orElse("i jestem tu");
        System.out.println(text);
    }
}

Artykuł 20. JAVA – klasa Optional pochodzi z serwisu Kama Kaczmarek.